[İkametgah Kadıköy] Alternatif Kadıköy

Karşı yakada hareket var! Sanatın merkezi sadece Nişantaşı, Taksim, Tophane değil artık. Kadıköy de var… Avrupa yakasındaki kadar atölye Asya’da da var… Galeriler ise gün geçtikçe çoğalıyor. Bu yakada hareket var. Hareketin şu sıralar en büyük sebebi ise 25 Ocak’tan itibaren İkametgah Kadıköy…

İkametgah Kadıköy oluşumundan Hush Galeri yöneticisi İbrahim Gürman ve şans eseri Hush Galeri’ye sergilenecek eserini bırakmak üzere gelmiş Eda Gecikmez ile kısa bir sohbet ettik… Buyrunuz…

Yaşar K. Canpolat, Inert 1, 2011

Nasıl başladı bu İkametgah Kadıköy birlikteliği İbrahim?

İ:Kadıköyde süregiden bağımsız sanat çalışmaları vardı zaten. Bunu herkes kendi çapında, kendi imkanlarıyla, kendi yağında kavrularak bu zamana kadar yapıyordu. Birkaç tane yer açıldı kapandı. Mesela en son Piha, çağdaş sanat anlamındafaaliyet gösteren bir yer. Keza bizde de aynı, bizim de içimizde bir barımız var, başka kurumlar, işleyişler de var. Bu iki sanat mekanı olarak, biraz da dikkati buraya çekmek için güçlerimizi birleştirelim dedik. Ortak açılış yapmaya başladık, bu bir adım olabilir diye düşündük. Yani ilerde kafamızda bunu bir platform haline getirmek vardı ama iki mekan olarak ilerleyemeyeceğimizin de farkındaydık. O yüzden açılışlarımızı ortak bir zamana denk getirip ardından bir parti yaparak üç sergi yaptık böyle. Olumlu da sonuç aldık, faydalarını da görünce bunu biraz daha büyütebiliriz diye düşündük. 15 senedir burada benzer faaliyetler gösteren Karga vardı. Onlarla görüştük.

E: Burada çok fazla atölye var. Çok fazla üniversitenin güzel sanatlar fakültesi var. Bunların üretimlerini paylaşabilecekleri bir alan olmaması bizim gördüğümüz, farkında olduğumuz bir sıkıntıydı. Genelde hep karşıda bir eksende, Beyoğlu’nda Tophane’de toplandığını görüyoruz çağdaş sanatın. Ciddi merkeziyetçi bir yapı var. Bunun değişmesi gerektiğini düşündük. Buradaki üretime, kolektif üretime de destek vermek gerekiyor.

Sadece Kadıköy mü İkametgah Kadıköy ile bahsi geçen?

İ: Anadolu yakası aslında… Siyasi bir sınır olarak değerlendirmedik. Bu seferlik böyle bir çerçeve çizdik. Herkesin uzun süredir bildiği, burada çalışan sanatçılar vardı. Bu sefer açık bir çağrı yapmak yerine o sanatçıları bir çatı altında birleştirerek bu organizasyonu yaptık.

Eda Gecikmez, Takdim, 2011

Kadıköylü olmak, Kadıköy’de takılmak nedir sizin için? Akmar, gemi, karga…

E: Akmar bir efsane canım! Sınırı atlıyordun onunla hani. Onun içine girmek, orada bişeyler yapmak… Orada bulunmak, ordan bir kaset bulmak… Bunların hepsi büyük birşeydi…

İ: Ben İzmirli olduğum için ben için yazlık olarak bu faaliyetlerde bulunuyordum. Piha da mesela liseden sonra İstanbul’a gelenlerden. Zaten aramızda böyle bir şey de var, burada verilen mesaj da o: Bu etkinliğe katılacak herkes bu anlayışa ortak olacak. O yüzden bir sınırla, Kadıköylü olmakla sınırlamıyoruz kesinlikle.

Başka yerlerden, şehirlerden katılabilecek mi isteyen bu oluşuma?

İ: Bu sefer bir açık çağrı yaparsak böyle bir eliminasyon yapmak zorlayacak bizi diye düşünüyorduk. Bu oluşum başladıktan sonra böyle başvuranlar da oldu ama bu  seferlik organizasyonun Kadıköy ile sınırlandırılmış olduğu belli oluyor. Yani öyle çok talep de almadık. Ama dediğim gibi sadece Kadıköylü sanatçıları kapşayacak bir şey olmayacağı için muhtemelen bir açık çağrı yapacağız gelecek seneler için. Dolayısıyla her yerden sanatçıların katılımına açık olacak.

Baysan Yüksel, Dünya Babil,2011

Sanatçı açısından böyle bir oluşumun içinde olmak nasıl bir şey Eda?

E: Merak sözkonusu tabi. İlk kez gerçekleştirildiği için bu bir deney, hepberaber deneyeceğiz. Herkes esnek bu konuda. Mesela benim hiçbir derdim yok, “Bu video burda olmasın, şurda sergilemem” gibi bir şey demem. Çünkü burada benim açımdan amaç şu: Bir merkez var, iktidarın ele geçirdiği bir merkez ve orada herkes görünür olamıyor. Dışlananlar, dışarda tutulanlar var. Hep bakış Avrupa yakasında olduğunda Anadolu yakasıdır dışlanan. Mesela İstanbul’dur merkez, geri kalan bütün Anadolu’daki üniversiteler, güzel sanatlar fakülteleri, şehirler onlar da dışarda kalan oluyor. Benim için bu sergi Kadıköy ile Anadolu’nun kapısını açacak. Yani bu n’olucak? Başka şehirlere, Bursa’ya, İzmir’e sıçrayacak ve artık oralarda birşeyler yapılacak. Çok sıkışıp kalındı ve ne kadar sağlıksız bir ilişkiler yumağına dönüldü bunu artık yaşıyoruz. Artık içerdekiler bu sağlıksız ortamdan mutlu değil. Yani o yüzden ben -bir sanatçı olarak zaten bağımsız deneysel bir kafam var- bayılırım böyle bir arada olmaya.

Birlikte ve bağımsız yani…

E: Aynen öyle. Birlikteyiz ama her birimiz de bağımsızız. Her bir söz de bağımsız bir şeye gidiyor, yol açıyor. Yani zaten artık öyle “Beraberiz, hep beraber”… falan yok. Bu birazcık o bakışları, yönleri kırmak açısından önemli. Anadolu yakasında ikame eden atölyesi olan “farklı”. Mesela maddi olarak da gücü yetmiyor sanatçının. Kadıköy her zaman öyledir, alternatiftir. Gençler çok sever ve tutunurlar Kadıköy’e. O yüzden baya da bir kapasite var. Baya da bir potansiyel var ve bunun böyle ortaya çıkıyor olması çok güzel.

Funda Gürel, Cats, 2011

Son yıllarda çok fazla galeri açıldı, sanatçı ve koleksiyoner galerileri açılmaya başladı. Bu kadar çok sanatçı mı var diyor insan. Geleceği var mı bu galerilerin, sanatçıların?

E: Dediğin doğru. Geleceği olacak mı o galerilerin bir soru işareti? Aslında daha da çok sanatçı var. Ama sanatçıların da acaba hangileri kalacak? Ben bunu şöyle görüyorum: Güzel bir hareketlilik var. Bu başka birşeye de dönüşebilir. İlla sanat değil de o kafadan da çıkıp başka şeylere de gidebilir. En azından insanlar bir söz söylemeye, bir şey ortaya koymaya başlıyor. Ama o sıkışmışlık, dışarda kalmışlık, belli bir yerde tıkanma durumu ve belli insanlarla olması can sıkıcı. Mesela bir galeri aynı insanlara sergi yapıyor… O kadar çok adam var… Mesela her yıl Mimar Sinan resim bölümüne 40 kişi alınıyor, 40 kişi de mezun oluyorsa, diğer üniversiteleri varsayın ki o zaman az bile bu kadar sanatçı.  Ben öyle düşünüyorum.

Çetin Keçeci, Duvar, 2010

Peki İkametgah Kadıköy etkinlikleri başlamadan önce nasıl tepkiler alıyorsunuz?

Önceden de bir arada hareket ediyorduk ama şimdi daha güçlü bir ses vermiş olduk bu etkinlikle.  Yazdan bu zamana kadar ana platformun ana hatlarını, altyapısını belirledik, karar verdik. Çok olumlu bakılıyor tabi. Şu ana kadar daha önce yapılmamış bir şey. Birkaç benzeri var, galeriler ortak açılış yapıyorlar, art walk ile bir ortaklık kuruyorlar ama bu şekilde tek serginin, 5 ayrı mekanda yapılması ve bunu yan etkinliklerle paneller konserlerle yapılıyor olması farklı bir şey.

Bir festival gibi…

İ: Festival demekten özellikle kaçınıyoruz ama evet biraz öyle. İçerik bağlamında… Yani herkes farklı disiplinlerle uğraşıyor mekanlar arasında. Biz, Karga, Arkaoda… Mesela Kadıköy müziği üzerine birkaç etkinlik yapılacak. Ama ana ekseni çağdaş sanat… Diğer alanlarda Kadıköyün bir eksikliği yok diye düşünüyorum. Ama plastik sanatlar, güncel sanat konusunda da bir adım öteye gidilmesi gerekiyordu.

Başka mekan dönüşümü söz konusu mu?

İ: Bu sefer varolan mekanlarla sınırlı. Sokakta etkinlikler, performanslar olacak. 100’e yakın sanatçı katılıyor. Gelecekte eklemlenen mekanlar da olacaktır…

İkametgah Kadıköy’e teşekkürler! Heyecanla bekliyoruz…

İkametgah Kadıköy hakkında ayrıntılı bilgi burada, facebook sayfası ise şurda. Kadıköy kaynayacak takip edin deriz!