[Kampüste Caz] Meryem Ana aslında gülümsemiyor

21. Akbank Caz Festivali kapsamındaki Kampüste Caz turnesinde bir akşam evvel Adana’da şahane bir konser vermiş olan Alp Ersönmez “Yazısız” kadrosu ile Kayseri’ye giderken yolda Gümüşler Manastırı tabelasını gördük. “-Sapalım mı? -Sapalım!” Ani bir karar ile girdik ara yollara. Hiçbirimizin en ufak fikri olmadığı bu manastırın yolunu tutmuşken internetten edindiğimiz az bilgileri birbirimizle paylaşmaya başladık.

Manastırın yer aldığı Gümüşler Kasabası’nın Orta Çağ’daki adı ve tarihi hakkında dönem kaynağı bulunmamaktadır. Büyük bir kaya kilisenin içine oyulan manastır Kapadokya yöresinden bildiğimiz manastırları çok hatırlatmakta. Hatta bu iki bölge içerisinde en büyük manastırlardan biri.

Kapadokya’da kayaya oyulmuş pek çok manastır bulunmaktadır ve bazı bilim adamları bunları yemekhanesi olan ve açık avlulu olmak üzere iki grupta ele almaktadırlar. Gümüşler Manastırı ikinci grup dâhilinde. Manastır da yer alan diğer mekânların pek çoğunun işlevi bilinmemektedir. Manastırın tümünü de gezemiyorsunuz ve fakat özellikle aşağılara indiğiniz yer herkesi baya etkiliyor.

Kilisenin duvar resimlerinde en az üç farklı ustanın çalıştığı düşünülmekte. Ana apsisteki üç şerit halindeki resimlerin en üstündeki Tahtta İsa, sağında iki melek, İncil yazarlarının sembolleri ile Desis sahnesinde yer alan Meryem ve havariler, en alttaki şeritte ise Kayserili Büyük Basileios, Nysa’lı Gregorios, Nazians’lı Gregorios gibi kilise babalarının resimleri yer almakta. Benim ilk edindiğim bilgi, çok az rastlanan gülümseyen Meryem freskinin bulunduğuydu. Hatta fotoğrafını da çekip anında paylaşmıştım. Ve fakat, anında facebook sayfasına gelen yorumdaki linki okuyunca gülümsemeden edememiştik.

“Kültür Bakanlığı’nın, Niğde’deki ‘Gülen Meryem’ freskini Türkiye’nin tanıtımında kullanması, sanat tarihçisi ve arkeologları kızdırdı.” Haberin başlığı bu. Kısaca; aslında bir restorasyon güldürmecesiymiş bu halet-i ruhiye.  Ertuğrul Günay’ın buna yorumu ise şu olmuş: “Brezilya’da, İsa siyah olarak resmedilmiştir. Hatta ağlayan Meryem Ana ve ağlayan İsa da var. Onlara inanıyorlar da gülen Meryem’e mi inanmıyorlar? Demek ki bizim topraklarımız yani Anadolu, Meryem’i güldürmüş. Ne kadar güzel!”

Manastırın karşısındaki bakkaldan Niğde gazozlarımızı alıp yola devam ettik.

Yolda David Guggenheim’ın yönetmenliğini yaptığı “It Might Get Loud” belgeselini izlemeye çalışsak da bitiremedik. Ama kenara sonradan da olsa not ettim. İzlenecek!

Toplamda 5 saatlik yolculuğun ardından Kayseri’ye vardık. Kısa bir dinlenmenin ardından, eşten dosttan öğrendiğimiz “Ananın Yeri” adlı mekanda mantılarımız yedikten sonra, Erciyes Üniversitesi’ne ulaştık. Tabi minik çapta kaybolmalar yaşayarak. Bu esnada Kayseri’ye göz atma fırsatı bulduk. Kayseri gerçekten zengin bir şehir. Hem şehir planlama anlamında çok düzenli hem de yapılan binalar anlamında, Kayserililer hakkındaki genel yargıyı kanıtlar nitelikte. Adana konserinin ardından genel olarak izleyici sayısı çok fazla değildi. Ancak konser sonrası birkaç öğrenci ile konuşmamızdan anladığımız kadarıyla bu tarzdaki etkinliklerin artmasını heyecanla bekliyorlar.

İzleyicilerden genel olarak öğrendiğimiz kadarıyla bu ekibi ilk defa dinliyorlar ve fakat Kangroove ve Kara Orkestra’yı biliyorlar. Gelirlerin Van 100. Yıl Üniversitesi’ne bağışlanması ise genel olarak bütün izleyiciler çok memnun etmiş görünüyor.

P.S. Bunu söylemeden geçemeyeceğim: Hepimiz aynı muammaya düşmüşüz ki o da şu; otel odasındaki kartların üzerinde “İzmir Karşıyaka” yazıyordu. Benim kendi kendime ilk yorumum “Nasıl ya? İzmir Karşıyaka’daki bir otelin mi kartlarını buraya getirmişler?” oldu. Bir süre buna anlam vermek ile internete girmeye çalışmak arasında sıkışmışken “Acaba?!” diyerek şifre olarak “izmirkarsiyaka” denedim ve oldu. Bunu hepimiz ayrı ayrı yaşamışız.