ICA/Boston’da Damian Ortega’nın uçan, hareket eden heykelleri

Institute of Contemporary Art/Boston’da Damian Ortega “Do It Yourself” ile 18 Ocak 2010’a kadar görülmeyi bekliyor.

Boston Modern Sanat Müzesi olarak kurulan Institute of Contemporary Art – Güncel Sanat Enstitüsü 1936’dan beri Boston’da sanatseverlere farklı tatlar sunmaya devam ediyor. ICA’nın Eylül’den bu yana misafir ettiği sanatçı ise Damian Ortega.

Meksika’lı sanatçı Damian Ortega’nın Do it Yourself - Kendin Yap sergisi sanatçının 1996’dan bu yana ürettiği, hazır nesne ve mekanik yapıların yer aldığı birbirinden enteresan heykel, video, fotoğrafın yer aldığı 19 yapıttan oluşuyor. ICA’nın en üst katındaki Foundry Gallery’de sergilenen işler kronolojiye saplanıp kalınmaksızın mekanın sunduğu, işlerle kurduğu ilişki doğrultusunda, Tate Modern’in Güncel Sanat Küratörü ve ICA’nın yardımcı küratörü Jessica Morgan’ın küratörlüğünde başarıyla sergileniyor.

Hareket eden / ettiren heykeller

Damian Ortega hayal gücünün bütün olasılıklarını kullanarak parçaları bütüne dönüştüren ya da bütünleri parçalayarak, oyun oynayarak üreten bir sanatçı. Tüm bunları yaparken içinde yaşadığı yaşamış olduğu sosyal yapıyı, ekonomik sistemi yarattığı yapı, bütün ile bir araya getirip sunuyor. Ortega’nın işleri heykelin sağlam, kalıcı ve anıtsal oluşunu sorun edinerek çözümleyen, yıkıcı ve keşfedici bir biçim sunuyor. Meksika’da doğup büyüyen, Almanya’da yaşayan sanatçı kültürlerarası farklılık ve farkındalıkla, geçmişindeki karikatüristlik deneyimini üzerine katarak sorgulamaya değer işler üreten bir sanatçı. Ortega’nın boşluk, alan ve form algısı onun geleneksel, sonuç odaklı heykel anlayışından uzak aradaki sürece yönelik işler üretmesine neden oluyor ve O’nu tam da bu özelliğiyle güncel sanat içinde farklı kılıyor. Ortega sonuçta çıkacak yapıdan ziyade aradaki üretime odaklanıyor. Anlar ve anlar doğrultusundaki değişimle ilgileniyor. Sonuç olarak Ortega’nın yapıtlarında şahit olduğumuz sonuç bile, dönüşümün devamlılığındaki sadece başka bir olası ifadenin yansımasını teşkil ediyor. Kısacası; değişim, an, devamlılık, çeşitlilik onun sanatında anahtar kelimeleri oluşturuyor.

Ortega’nın yapıtlarında orta sınıfın kullandığı bir araba, sandalye, kiremit, tuğla, varil gibi günlük hayattan nesneler bir sanat yapıtının parçaları ve kendisi olarak yer alıyor. Ortega genellikle mısır koçanı, tortilla gibi sıradan ama bir heykel için beklenmedik, sıradan olmayan materyalleri, malzemeleri kullanıyor işlerinde. Tüm bu kullandığı malzemeler bize yaşadığı kültüre Meksika ve Latin Amerika’ya dair ipuçları veriyor.

Do it Yourself”de de yukarıda bahsettiğimiz sanatına dair ipuçlarını görmek mümkün. Sergide en ilgi çeken işi daha önce Venedik Bienali’nden de aşina olduğumuz Kozmik Şeyler (2002). Moby Dick ve Escaraba jo’ nun diğer parçalarını oluşturduğu “The Beetle Triology”in parçası olan Kozmik Şeyler 1989 model bir Volswagen Beetle’in parçalanmış sunumundan oluşuyor. Otomobilin her bileşeni askıda, parça parça bir bütünü teşkül edecek biçimde sergileniyor. Böylece izleyici bütünün içinde parçalarla birlikte arabanın hem iç yapısını, hem dış parçalarını hem de teknik detaylarını ve önemlisi aralarındaki bağlantıyı ve sınırları deneyimleme şansı buluyor. Meksika’da popüler bir araç olan Volswagen Beetle’dan bir tane de Ortega edinmiş ve onunla birlikte eline geçen onarım kitapçığı yardımı ile Kozmik Şeyler vücuda gelmiş. Herkes için ortak bir şey ifade eden Volswagen Beetle 2002’de üretiminin durdurulması dolayısıyla tarihsel bir rolü üzerine giyerken, aynı zamanda kültürel ve politik tarihi de tanıklığı dolayısıyla tüm zamanların kahramanı olarak sergide yerini alıyor.

Kozmik Şeyler’den başka birbirinden keyifli ve ilginç, heykel, fotoğraf ve videonun yanı sıra serginin sürprizi ise galeri mekanını Boston Harbor’dan ayıran duvarın arkasına saklanmış yerleştirme: Selection from Belo Horizonte Project (2004) de ilk defa izleyici karşısına çıkıyor ve izleyenlere keyifli bir deneyim sunuyor.

Damian Ortega’nın Do it Yourself / Kendin Yap sergisi 18 Ocak 2010’a kadar Institute of Contemporary Art, Boston’da.

Damian Ortega

Meksika’da doğdu. Tate Modern, Londra (2005), the Museum of Contemporary Art, Los Angeles (2005) ve the Centre Pompidou, Paris (2008) gibi önemli müzelerde yapıtları sergilendi. 2003 yılında Venedik Bienali’nde “Cosmic Things” yapıtı sergilendi. 2005’de ICA’da gerçekleşen Made in Mexico grup sergisinde yapıtlarından bazıları sergilendi. Sanatçı Mexico City ve Berlin’de yaşamaya devam ediyor.